Historia metody Pilates nie może być opowiedziana bez wspomnienia o jednej z jej najważniejszych postaci – Romany Kryzanowskiej. To właśnie ona odegrała kluczową rolę w zachowaniu oryginalnej formy metody Josepha Pilatesa i przekazaniu jej kolejnym pokoleniom. Dla wielu nauczycieli na całym świecie Romana była mentorką i do dziś pozostaje symbolem ciągłości tradycji Contrology.
Od baletu do Contrology
Romana Kryzanowska urodziła się 30 czerwca 1923 roku w Detroit (Michigan) w rodzinie artystów. Od najmłodszych lat związana była z ruchem i tańcem. Jako nastolatka przeniosła się do Nowego Jorku, gdzie rozpoczęła naukę w School of American Ballet prowadzonej przez słynnego choreografa George’a Balanchine’a.
W 1941 roku młoda tancerka doznała poważnej kontuzji kostki, która groziła końcem jej kariery. Balanchine skierował ją wtedy do studia Josepha i Clary Pilates przy 8th Avenue w Nowym Jorku, gdzie tancerze często trafiali w celu rehabilitacji i poprawy kondycji. Romana zaczęła ćwiczyć w systemie Contrology, ból ustąpił, a ona mogła wrócić do pełnej sprawności. To doświadczenie sprawiło, że zaczęła regularnie trenować u Josepha Pilatesa i szybko stała się jedną z jego najbardziej aktywnych uczennic.
Uczennica i podopieczna Josepha Pilatesa
Romana trenowała z Josephem przez wiele lat, stopniowo i cierpliwie ucząc się systemu ćwiczeń. Joseph Pilates bardzo szybko dostrzegł talent Romany. Z czasem zaprosił ją do współpracy w studio, gdzie zaczęła pomagać przy prowadzeniu zajęć. Romana wspominała później, że wszystko wydarzyło się bardzo naturalnie – z dnia na dzień zaczęła asystować przy pracy z klientami, ucząc się bezpośrednio od twórcy metody. To doświadczenie było bezcenne. Dzięki temu Romana poznała nie tylko repertuar ćwiczeń, ale także sposób myślenia Josepha Pilatesa o ruchu, ciele i procesie treningu.
Studio przy 8th Avenue
Po śmierci Josepha Pilatesa w 1967 roku studio prowadziła jego żona Clara Pilates, a kilka lat później funkcję dyrektora przejęła Kryzanowska. To był kluczowy moment dla przyszłości metody. Romana podjęła się zachowania oryginalnego repertuaru ćwiczeń i sposobu nauczania, który dziś określany jest jako klasyczny Pilates. Jej podejście opierało się na prostym założeniu: metoda nie powinna być zmieniana, lecz rozumiana i przekazywana dalej w swojej pierwotnej strukturze. Dlatego w jej nauczaniu ogromne znaczenie miały:
- kolejność ćwiczeń,
- precyzja ruchu,
- logika progresji,
- odpowiedzialność nauczyciela za jakość pracy.
W latach 80. Romana zaczęła podróżować po świecie, dzięki czemu metoda zaczęła być przekazywana poza studiem w Nowym Jorku. Przez ponad 60 lat wyszkoliła tysiące nauczycieli w Stanach Zjednoczonych, Europie, Azji i Ameryce Południowej. Z jej linii wywodzi się wielu współczesnych nauczycieli i szkół klasycznego Pilatesu na całym świecie, m.in. Michael King, Mari Winsor czy Sari Mejia Santo.
Tradycja, która trwa do dziś
Romana Kryzanowska zmarła 30 sierpnia 2013 roku w Nowym Jorku, pozostawiając po sobie ogromne dziedzictwo. Dzięki jej pracy metoda Pilates przetrwała okres transformacji branży fitness, zachowując strukturę i filozofię ruchu, które dziś określamy mianem klasycznego Pilatesu. Dla kolejnych pokoleń nauczycieli Romana pozostaje symbolem ciągłości tradycji Contrology.
Chcesz dowiedzieć się więcej o pierwszym pokoleniu uczniów Josepha Pilatesa? Przejdź do artykułu o Pilates Elders.
Czytaj również
Michael King
Michael King to międzynarodowo uznany edukator metody Pilates z ponad 47-letnim doświadczeniem w edukacji ruchowej.

Clara & Contrology – subtelność metody Pilatesa
Clara & Contrology subtelność metody, której świat nie docenił na czas.

Joseph Pilates i spuścizna, która porusza świat
Kim był człowiek, który zmienił sposób, w jaki myślimy o ruchu?.




Dodaj komentarz